Dansvorm: Gaga door Michael James Garber

0

Hoi dansliefhebbers,

Zoals jullie misschien wel weten, ben ik dit jaar begonnen met een dansopleiding. Ik krijg iedere week les in allerlei verschillende dansstijlen. Op dit moment zijn dat klassiek ballet, moderne dans, Afrikaanse jazzdans, flamenco en improvisatie. Naast deze vaste vakken, die gedurende een aantal weken ongeveer hetzelfde zijn, worden ook andere dansdisciplines bij mij op school geïntroduceerd. Gastdocenten uit Nederland en zelfs uit andere werelddelen, komen langs om hun kennis op ons over te brengen. Zij zijn vaak specialisten binnen hun vakgebied en kunnen er daarom heel enthousiast en interessant over vertellen.

Michael James Garber

De afgelopen week bezocht Michael James Garber verschillende kunsthogescholen in Nederland. Deze 29-jarige man komt oorspronkelijk uit het Amerikaanse Pennsylvania, maar momenteel  ‘he would call his adress earth’, zoals hij ons met een glimlach mededeelde. Hij volgde zijn opleiding aan het Broadway Dance Center en het moderne dans departement van de universiteit van Utah. Na zijn werk als danser op cruiseschepen tussen Nederland en de Verenigde Staten, woonde hij enkele jaren lang in New York, waar hij met verschillende dansgroepen en choreografen samenwerkte. Michael was erg geïnteresseerd in dans, en beweging in het algemeen, als genezingsmethode. Vandaar studeerde hij voor yoga leraar en is hij Reiki beoefenaar. Reiki staat voor Universele Levensenergie en wordt gebruikt voor het helen van lichamelijke ongemakken door middel van aanraking.

Wat is Gaga?

De workshops die Michael ons gaf, waren gebaseerd op de dansstijl Gaga. Soms wordt gedacht dat dit terugslaat op de naam van de Amerikaanse popster Lady Gaga, maar deze twee dingen hebben niets met elkaar te maken. Gaga is een relatief nieuwe bewegingsvorm, ontwikkeld door de Israeliër Ohad Naharin, tevens artistiek directeur en vaste choreograaf van de Batsheva Dance Company. Gaga is niet te vergelijken met een danstechniek als de moderne Graham-methode of de klassieke Vaganova-methode. Gaga heeft namelijk geen vaste bewegingen en regels waarop de danser zich moet aanpassen. Het stimuleert juist om de mogelijkheden van het lichaam te ontdekken en zo zelfbewustzijn en kennis te verkrijgen. De dansvorm geeft een kader waarin de danser flexibiliteit, kracht en uithoudingsvermogen kan opbouwen. Je eigen verbeeldingskracht en het openstellen van de zintuigen spelen spelen een belangrijke rol. Gaga leert ons te bewegen op een instinctieve manier en geeft inzicht in bewustzijn en onderbewustzijn. Het doel is het geven van een gevoel van vrijheid en plezier. Van groot belang is het dat de dansers zich op hun gemak voelen in de ruimte waar zij dansen. Een comfortabele omgeving, met loszittende kleding en de aanwezigheid van inspirerende muziek (of juist stilte) zijn daarom van groot belang.

Deze uitleg klinkt je misschien wat vaag en zweverig in de oren, dat deed het bij mij eerst ook. Heel logisch, want Gaga heeft ook geen vaste vorm die heel concreet omschreven kan worden. Het YouTube-filmpje hieronder geeft een kijkje in een voorstelling door de dansers van de Batsheva Dance Company. Zoals je kunt zien, zijn dit veelal klassiek geschoolde dansers. Deze technische basis wordt op een andere manier ingezet dan in de meeste andere moderne en klassieke dansgezelschappen.

 Wat leerden we in de workshops?

Ik heb aan 3 workshops, van in totaal 5 uur, deelgenomen. Nadat we in de eerste workshop een kennismakingsrondje hadden gedaan, gingen we meteen aan de slag. Michael vertelde over zichzelf en het sterke gevoel dat hij de wereld een stukje beter wil maken. Naar zijn mening is dans daar het perfecte middel voor, omdat het ons laat nadenken over onszelf en de wereld om ons heen, maar ook omdat het ons helpt te ontspannen.

Een onderdeel dat iedere workshop terug kwam was de warming-up in de vorm van een improvisatie sessie. Michael daagde ons uit om ons lichaam in tot dan toe onbekende bochten te wringen. Hij gaf aanwijzingen waar we onze bewegingskwaliteit op aanpasten. Zo kregen we de volgende opdracht: ‘Imagine you are swimming in the sea, water is all around you. Feel your skin, flesh and bones floating weightlessly.’ gevolgd door ‘The water is getting thicker and heavier, it makes your movements limited. You try to find your way out, you wrestle with it. But it is getting harder and harder to move.’ Of : ‘You have got some very good food inside your mouth, it could be Nutella or whatever you like. Feel how the joy spreads from your mouth down to your throath and the rest of your body.’ Hier en daar werd in het begin gegiecheld uit ongemak. Het was ook zo raar dat we onszelf niet konden zien, spiegels zijn bij Gaga namelijk streng verboden. Het gevoel van onwennigheid ging echter over op het moment dat we merkten hoe fijn het was om volledig op te gaan in de eigen bewegingen, geconcentreerd maar tegelijkertijd relaxed. Michael deed zelf ook mee aan de zoektocht naar zijn fysieke grenzen en kon onze zo over de streep trekken om hetzelfde te doen. Zijn buitengewoon losse en indrukwekkend wendbare manier van bewegen in combinatie met de opmerkingen die hij maakte, spraken dan ook tot de verbeelding. Het stimuleerde ons een eigen weg te vinden in het omgaan met het aangeboden lesmateriaal.

Kenmerkend aan de Gaga stijl is dat het alle lichaamsdelen wil betrekken bij het dansen. In de workshops kregen we de opdracht te proberen bepaalde lichaamsdelen zo ver mogelijk bij elkaar vandaan te bewegen. Iedere keer dat je een poging hiertoe doet, is het de kunst om een andere weg te vinden. Als je bijvoorbeeld met je hoofd naar je voeten gaat en weer terug, dan kun je de weg recht naar beneden kiezen, maar je kunt ook zijwaarts gaan of met eerst je linkerschouder of de zijkant van je neus. Het gaat allemaal om de details, het gebruik van de energie van jezelf en de ruimte om je heen en het gewaarworden van de mogelijkheden van het lichaam.

De krachtoefeningen werden rustig opgebouwd, maar aan het eind waren ze erg intensief. Michael prikkelde ons om niet meteen op te geven, maar de pijn en het ongemak om te zetten in een positieve sensatie. ‘You are attending a dance education, so you love to dance. It is natural our body chooses the most comfortable way to reach a goal, because we want to save our energy. Dance is about getting rid of unnecessary tension, but it is also about enjoying our movements. It is about loving the way our muscles burn and sweat is dripping from our face. It means our body is working to get even stronger, which is amazing. We should embrace it.’ Hier kon ik me wel in vinden en, al klinkt het heel logisch, het is toch een goede reminder. Ik herken het zelf namelijk ook dat als iets heel zwaar is om te doen, de neiging om het gewoonweg te stoppen, groot is. Een positieve instelling, helpt je om dit soort gedachten te overwinnen en te blijven groeien in dat wat je doet.

Tot zover de kern van de workshops. We hebben ook in tweetallen oefeningen gedaan, oefeningen om de onderlinge band en het vertrouwen te versterken en ons bewust te maken van elkaars aanwezigheid. Ook hebben we een danscombinatie aangeleerd en aan de hand van improvisatie antwoord gegeven op persoonlijke vragen. Aan het eind van iedere les deelden we gezamenlijk onze ervaringen en moedigde Michael ons aan feedback te geven op zijn manier van lesgeven. Ik heb de workshops als heel prettig ervaren. Naast alle vakken die gericht zijn op danstechniek, is het fijn om eens de afwisseling van de Gaga dansvorm meegemaakt te hebben. Informatie die we gekregen hebben zal ik dan ook zeker verder meenemen, zowel op het gebied van dans als in het dagelijks leven. Juist vanwege deze praktische toepassingen, zie ik Gaga niet meer als iets zweverigs.

Wil je meer weten over Gaga? Informatie kan je vinden op de site van de Batsheva Dance Company: htp://www.batsheva.co.il/en/

Fijn weekend!

Groetjes, Heleen